„Lato malamuta - jak malamut znosi upały?”
| „Lato malamuta - jak malamut znosi upały?” |
| opracowała: Jana Wiśniewska |
| www.sausimayok.com |
Lato może być najwspanialszą porą roku dla naszych malamutów, piękna pogoda i długie dni zachęcają do spędzania większości czasu na zewnątrz. Jeździmy nad wodę, nie szczędzimy psu długich spacerów, wyruszamy na dłuższe wakacyjne wyprawy. Jednak ta pora wspólnego leniuchowania i wspólnych wakacyjnych aktywności ma także swoją ciemną stronę – nasze malamuty muszą znosić nieprzyjemną dla nich gorącą pogodę. Zdarza się też niestety, że zapominamy o zupełnie odmiennej fizjologii psa, która sprawia, że z powodu upałów cierpi on o wiele bardziej niż człowiek.
JAK MALAMUT ZNOSI UPAŁY?
Jeśli masz malamuta i mieszkasz w mieście, z pewnością na spacerach słyszysz co chwilę “ależ on się męczy”, “gorąco mu musi być w tym futrze”, “te psy nie nadają się do naszego klimatu”. Pies zaprzęgowy szczęśliwy wyłącznie w temperaturze trzydziestu stopni poniżej zera, znoszący upały o wiele gorzej niż jego europejscy pobratymcy – prawda to czy mit? Czy malamuty i husky rzeczywiście bardziej cierpią w czasie upałów niż inne rasy? Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy się nieco przyjrzeć psiej fizjologii.
Niezależnie od temperatury zewnętrznej ciepłota ciała ssaków pozostaje stała, a na straży jej stałego poziomu stoją procesy termoregulacji. Nadmierna temperatura organizmu grozi nieodwracalną denaturacją białek, z których organizm jest zbudowany. Jak to ktoś ujął, różnica między żywym z zdenaturyzowanym białkiem jest taka, jak między jajkiem a jajecznicą... Dlatego tak ważne są mechanizmy chłodzenia.
W czasie upałów utrata ciepła odbywa się poprzez parowanie z powierzchni skóry i dróg oddechowych. Psy nie mają gruczołów potowych na całym ciele, jedynie na poduszkach łap, jedynym więc ich sposobem na pozbycie się nadmiaru ciepła jest ziajanie. Efektywność tego ziajania zależy od powierzchni psiego pyska – psy brachycefaliczne, czyli mające nienaturalnie skrócone czaszki, mają kufy zbyt krótkie by móc odparować odpowiednią ilość wody. Dlatego właśnie upały najgorzej znoszą takie rasy jak bokser, buldożek francuski, mops, pekińczyk czy shih-tzu. Zdarzają się im omdlenia, częściej niż inne rasy mają poważne problemy w związku z upałami. Malamuty radzą sobie z chłodzeniem o niebo lepiej i jeśli będziemy pamiętać o kilku podstawowych zasadach postępowania, możemy przyjemnie i bezpiecznie przeżyć lato.
|
Dlaczego parowanie chłodzi? Każda ciecz, żeby zamienić się w gaz (tutaj woda w parę), musi pobrać z otoczenia nieco ciepła. Ilość pobranego ciepła jest różna dla różnych cieczy. Woda potrzebuje do parowania stosunkowo dużo ciepła, dlatego pocenie się i ziajanie znacznie obniża wewnętrzną temperaturę ciała. |
W DOMU
Wychodząc z domu zawsze zostaw psu uchylone drzwi do najzimniejszego pomieszczenia, np. Wyłożonej kafelkami łazienki (lub do piwnicy, jeśli masz taką możliwość). Kilka razy dziennie wymieniaj wodę w misce na świeżą, chłodną. Nie powinna to być jednak woda lodowata. Wypicie zbyt zimnej wody wywołuje zmniejszenie ukrwienia śluzówek dróg oddechowych, co ułatwia działanie zarazkom wywołującym przeziębienie.
Wykorzystaj wiedzę o chłodzeniu przez parowanie – zwilż futro psa wodą, zwłaszcza głowę (również miejsca za uszami), łapy, brzuch. Włączony wentylator podniesie skuteczność chłodzenia.
Możesz położyć na grzbiecie i głowie psa mokry ręcznik, możesz od czasu do czasu zwilżać malamucie futro wodą ze spryskiwacza do kwiatów. Dobrze się spisują wkłady do lodówek turystycznych pod posłaniem.
|
Wkłady lodówkowe W USA kupić można specjalne maty dla psów, które po zamrożeniu chłodzą przez kilka godzin.W Polsce nie są dostępne, ale ich substytut stanowić mogą zwykłe wkłady do lodówek turystycznych, sprzedawane w hipermarketach. Po zamrożeniu połóż je na posłaniu psa i przykryj niezbyt grubym ręcznikiem lub inną tkaniną. Dobierz ilość wkładów do wielkości psa. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne w czasie podróży samochodem bez klimatyzacji, możesz je także zastosować w domu. Nie zostawiaj jednak psa samego, ponieważ może pogryźć wkłady i zatruć się płynem je wypełniającym. |
Przystosuj dietę psa do pory roku, przy ciepłej pogodzie unikaj wysokokalorycznego menu. Po posiłku temperatura ciała nieco wzrasta, tym bardziej im bardziej kaloryczne jest jedzenie.
Pamiętaj, że na skutki upałów silniej narażone są zwierzęta bardzo młode, stare, otyłe czy chore (zwłaszcza z chorobami serca i płuc). Wymagają szczególnej opieki i powinny unikać nadmiernego wysiłku.
Jeśli masz ogród, ustaw psu w cieniu dziecięcy basenik z wodą i zachęć go do zabawy w nim. Nie jest to duży wydatek, a może bardzo uprzyjemnić lato twojemu malamutowi. Najlepsze są sztywne baseniki plastikowe, te nadmuchiwane dość łatwo są dziurawione przez psie pazury. Basenik nie musi być duży, pies nie ma w nim pływać, tylko popluskać się i zamoczyć futro.
Jeśli pies ma tendencje do kopania, pozwól mu na to – robi to instynktownie, by położyć się na chłodnej wykopanej ziemi. Pozwól mu kopać w jakimś zacienionym miejscu w ogrodzie, najlepiej pod dającymi chłód drzewami. Ogród nie musi wyglądać jak zaorane pole po ataku bombowym – po prostu pozwól psu kopać w jednym miejscu.
Kiedy na zewnątrz temperatura robi się wysoka, nie powinno się zostawiać psów na zewnątrz. Nawet jeśli pies jest przyzwyczajony do kojca, na czas upałów pozwól mu odetchnąć w chłodnym miejscu w domu w najgorętszych godzinach. Jeśli jednak absolutnie nie możesz wziąć psa do domu, upewnij się, że miejsce, w którym jest zamknięty, zapewnia mu dostateczną ilość cienia przez cały dzień, kiedy słońce się przesuwa – miejsce cieniste o dziesiątej rano niekoniecznie będzie takie o drugiej po południu, kiedy jesteś w pracy. Pies powinien mieć cały dzień dostęp do chłodnej wody, najlepiej zostaw mu dwie miski w dwóch różnych miejscach, na wypadek gdyby jedną z nich przewrócił. Wybierz stalowe miski trudne do przewrócenia i ustaw je w najchłodniejszym miejscu. Jeśli możesz, zostaw włączony zraszacz w godzinach największego gorąca.
Pomyśl też o innych zwierzętach, które cierpią przy takiej pogodzie. Przed domem lub blokiem możesz wystawić miskę z chłodną wodą dla psów, osiedlowych kotów, spragnionych ptaków.
SPACERY
Najdłuższy spacer powinno się odbywać wcześnie rano, około 5-6 godziny, jest to najchłodniejsza pora dnia i pies ma okazje się nieco wybiegać i odetchnąć przed nadchodzącym upalnym dniem.
Na spacerach przy ciepłej pogodzie nie zachęcaj psa do intensywnych zabaw, chyba że spacerujecie nad wodą i twój pies może się w niej ochłodzić. Staraj się nie chodzić z psem po betonie i asfalcie, by nie poparzył sobie łap. Jeśli asfalt jest zbyt rozgrzany, byś chodził na nim boso, nie prowadź po nim psa, niech idzie po trawie. Jeśli spacer trwa dłużej niż pół godziny, weź ze sobą miskę i termos z chłodną wodą dla psa. Staraj się nie spacerować w pełnym słońcu, wybieraj zacienione miejsca pod drzewami.
Nie zostawiaj też psa przed sklepem w pełnym słońcu.
Jeśli pies musi nosi kaganiec, zadbaj o to, by był wystarczająco obszerny i przewiewny. Pies musi mieć możliwość swobodnego ziajania, inaczej szybko się przegrzeje.
Śmiertelne zagrożenie dla psa stanowi płyn do chłodnic. Zdarza się niestety, że wycieka z samochodów, a psy chętnie go zlizują ze względu na słodki smak. Błyskawicznie i nieodwracalnie niszczy nerki, powodując szybką śmierć psa. Uważaj w miejscach, gdzie parkują samochody.
WAKACJE
Psu najbardziej spodobają się wakacje nad jeziorem, będzie miał okazję popływać, ochłodzić się we wodzie kiedy będzie zbyt ciepło, sąsiedztwo lasu pozwoli pobawić się w cieniu. Jadąc nad morze pamiętaj, że pies musi mieć cały czas zapewniony dostęp do wody i cień, weź więc ze sobą namiot plażowy lub duży parasol oraz termos z chłodną wodą.
PŁYWANIE
Pływanie niesie przyjemną ochłodę, doskonale wpływa na stawy, pozwala psu zachować dobrą kondycję w czasie gdy na treningi jest zbyt ciepło. Jednak skok z gorącej plaży lub rozgrzanego jak piekarnik samochodu wprost do zimnej wody może być dla naszego psa (tak jak i dla nas!) ostatnim skokiem w życiu... Gwałtowna zmiana temperatury może spowodować skurcz mięśni i utonięcie nawet w płytkiej wodzie.
Kiedy pies jest rozgrzany, najpierw pozwól mu odpocząć, daj mu chłodną wodę do picia. Nie spuszczając go ze smyczy wejdź do płytkiej wody, by zmoczył łapy. Popluskajcie się chwilę w płytszej wodzie, tak by pies był cały mokry zanim się zanurzy i zacznie pływać
PODRÓŻ Z MALAMUTEM
Kiedy podróżujesz ze swoim malamutem, NIGDY i pod żadnym pozorem nie zostawiaj go przy ciepłej pogodzie w samochodzie, ponieważ nawet przy otwartych oknach temperatura wewnątrz szybko rośnie. Wystarczy 5 minut, by samochód przemienił się w rozgrzany piekarnik! Temperatura błyskawicznie wzrasta, może osiągnąć 40°C więcej niż na zewnątrz. W takich warunkach pies, którego mechanizmy chłodzenia są nieporównywalnie mniej wydolne niż nasze, narażony jest na udar cieplny i szybką śmierć. W temperaturze, w której tobie byłoby bardzo nieprzyjemnie, ale przeżyłbyś to, twój pies może umrzeć. Pamiętaj o odmiennej fizjologii psiego organizmu i nie narażaj psa na niebezpieczeństwo.
Pozostawienie samochodu w cieniu nie gwarantuje, że nasz pies nie przegrzeje się. Nawet ocieniony samochód może się bardzo rozgrzać (efekt szklarni), poza tym pod naszą nieobecność z powodu przesuwania się słońca samochód może znaleźć się w silnie nasłonecznionym miejscu.
Nie pozwalaj psu podróżować z głową wystawioną przez uchylone okno. Owady, okruchy żużla czy inne wzbite w powietrze drobiny mogą wpadając do oka uszkodzić je, ryzykujesz także, że pies podniecony np. widokiem jakiegoś zwierzęcia wyskoczy nagle przez okno, nawet jeśli nie jest mocno uchylone.
Jeśli nie masz w aucie klimatyzacji, a koniecznie musisz jechać z psem, postaraj się ocienić miejsce, w którym jedzie pies. Doskonale sprawdza się oklejenie szyb specjalną folią, możesz to wykonać sam albo zlecić specjalistycznej firmie. Na pojedynczy wyjazd możesz po prostu zasłonić okno przy psie kawałkiem folii aluminiowej (będzie odbijać promienie słoneczne) lub montowaną na przyssawki osłonką. Na posłaniu psa możesz położyć zamrożone wkłady lodówkowe (patrz ramka), pamiętaj o zwilżaniu futra psa – przed podróżą zamocz jego głowę, łapy i brzuch, weź ze sobą mokry ręcznik i zraszacz do kwiatów, niech futro pozostaje cały czas lekko wilgotne. Zrób okład z mokrego ręcznika na brzuch.
Nie karm psa przed podróżą, wtedy lepiej zniesie upał. Zatrzymujcie się co godzinę, daj psu wodę i pozwól mu chwilę pospacerować w cieniu.
Podróżując pociągiem wybieraj nocne godziny podróży albo pociągi z klimatyzacją (Intercity).
Wybierając przeprawę promową nigdy nie zostawiaj psa w ładowni, w samochodzie jeśli nie jest on wyposażony w klimatyzację działającą bez konieczności włączania silnika. Temperatura w ładowni jest bardzo wysoka, a powietrze swobodnie tam nie napływa. Wentylacja będzie więc tłoczyć gorące powietrze. Obsługa na pewno pozwoli Ci wziąć psa na pokład. Zadbaj jedynie o to, by nie przeszkadzał on innym pasażerom.
UDAR CIEPLNY
Udar cieplny u psa jest najczęściej wynikiem pozostawienia w samochodzie lub nadmiernego wysiłku przy ciepłej pogodzie.
Kiedy temperatura ciała przekracza 40°, zagraża życiu, ponieważ może zostać uszkodzony mózg i zaburzona jest praca serca. Do trwałych uszkodzeń może dojść w ciągu zaledwie kwadransa przegrzania. Udar cieplny to stan, w którym organizm traci zdolność pozbywania się nadmiaru ciepła. Objawy udaru (pies nie musi mieć wszystkich jednocześnie, z reguły występuje tylko kilka z nich):
-
szybki głośny oddech
-
lepka ślina
-
jasnoczerwone śluzówki
-
wymioty
-
oczopląs
-
słanianie się, omdlenie
-
drgawki
-
niekiedy głośne wycie
W przypadku lżejszego przegrzania należy przenieść psa do chłodnego pomieszczenia i pozwolić mu tam odpocząć. Można wstawić go do wanny i zrobić mu chłodny (ale nie zimny!!!) prysznic. Jeśli pies słania się na nogach, wymiotuje, ma ponad 40°, niezwłocznie powinien znaleźć się pod opieką weterynarza. Do tego czasu psa należy chłodzić mocząc mu łapy i głowę wodą. Pamiętajmy jednak, że gwałtowne ochłodzenie tylko psu zaszkodzi!
OWADY
Ciepła pogoda doskonale służy owadom, dlatego twój malamut narażony jest na ataki pcheł i kleszczy. Koniecznie zabezpiecz go dobrym preparatem – w sprayu, w formie żelu aplikowanego na kark albo w postaci plastikowej obróżki. Pamiętaj też, że meszki mogą być bardzo niebezpieczne, zdarza się, że uśmiercają nawet spore zwierzęta. Unikaj miejsc ich występowania. Możesz też wypróbować gotowe preparaty je odstraszające.
W przypadku ukąszenia psa przez szerszenia natychmiast przewieź go do weterynarza, nie czekając na pierwsze objawy zatrucia i wstrząsu – kiedy wystąpią, możesz już nie zdążyć uratować psa.
JAK ZADBAĆ O FUTRO LATEM
Właściwa pielęgnacja włosa pozwoli uniknąć problemów skórnych w czasie upałów. Pies powinien być czysty i regularnie wyczesywany, starannie usuwamy martwy włos i nie dopuszczamy do sfilcowania. Pod zbitym filcem, zwłaszcza u psa przebywającego cały czas na zewnątrz, może dojść do tzw. zaparzenia skóry. Brudne i zbite futro utrzymuje wilgoć przy skórze stanowiąc drogę do infekcji.
Czy futro bardzo przeszkadza malamutowi? Czy nie byłoby dla niego najlepiej, gdybyśmy go na lato po prostu pozbawili tego zbędnego balastu? Futro stworzone jest do utrzymywania ciepła blisko ciała zimą, ale jednocześnie potrafi izolować przed gorącym słońcem latem. Psy krótkowłose nagrzewają się pod wpływem promieni słonecznych bardziej, niż te o obfitszym włosie, mogą nawet ulec poparzeniu słonecznemu. Najlepszą ochroną jest futro około 2-3-centymetrowej długości. Można malamuta ewentualnie ostrzyc (jeśli nie ma brać udziału w wystawach), ale nigdy nie powinno się go golić czy strzyc maszynką na krótko.